Obrzęk tłuszczowy tak powszechny a tak mało znany. Jest to schorzenie bardzo rozpowszechnione w naszej populacji, a rozpoznawane tylko przez nielicznych lekarzy.

Patologia, na którą cierpi wiele kobiet stanowi ogromny problem uniemożliwiający normalne funkcjonowanie. 

Czy jest obrzęk tłuszczowy?

Osoby nią dotknięte przeżywają częste frustracje, ponieważ pomimo stosowania drakońskich diet ich ciało się nie zmienia i nadal pozostaje takie same. Kobiety nią dotknięte, pomimo prowadzenia wzorowego trybu życia i uprawiania sportu, oceniane są, jako osoby niedbające o siebie. W późniejszych stadiach dochodzą kolejne schorzenia towarzyszące, jak żylaki czy ogromny bol nóg. Bardzo częstym objawem są łatwo pojawiające się siniaki oraz insulinoodporność. Z powodu braku możliwości jakiejkolwiek konsultacji i leczenia choroba rozwija się    

Obrzęk tłuszczowy jest schorzeniem polegającym na nieproporcjonalnym / nieprawidłowym lokowaniu się tkanki tłuszczowej. Dotyka około 15 % populacji, w tym 99% kobiet. Tkanka tłuszczowa gromadzi się najczęściej w obrębie pośladków, ud i łydek. Innym charakterystycznym miejscem są ramiona. Ciało kobiety dotkniętej tym schorzeniem jest nieproporcjonalne. Szczupłej tali i brzuchowi towarzyszą bardzo rozbudowane uda i pośladki. Innym wariatem jest zaatakowanie łydek i ud ze względnym pozostawieniem pośladków. U takich osób częstym objawem jest występowanie bryczesów po bocznych stronach ud. Tkanka podskórna u tych osób tworzy jakby twarde grudy tłuszczu. W początkowym stadium przy dotyku jest niebolesna, w późniejszych stadiach pojawia się ból.

Cechy charakterystyczne obrzęku tłuszczowego

  • Dysproporcja pomiędzy górną i dolną partią ciała 
  • Prawie wyłącznie u kobiet 
  • Obustronne i symetryczne 
  • Względne oszczędzenie stóp
  • Tkanka podskórna tworzy podskórne zgrubienia 
  • Kumulacja tkanki tłuszczowej w obrębie ud/ pośladków /łydek i ramion.
  • Bardzo łatwe tworzenie się siniaków 
  • Brak reakcji na dietę i ćwiczenia 
  • Pierwsze objawy pojawiają się w wieku 14-30 lat lub w wieku okołomenopauzalnym 
  • W późniejszych stadiach znaczny ból przy ucisku skóry kończyn dolnych

Jaka jest przyczyna obrzęku tłuszczowego?

Przyczyna powstania lipodemi jest nie do końca poznana. Bezdyskusyjne jest wieloczynnikowe podłoże schorzenia. Ze względu na występowanie patologii niemalże jedynie u kobiet, jako przyczynę upatruje się zaburzenia hormonalne. Występuje u osób z normalnym oraz podwyższonym BMI. Wydaje się, że jest to schorzenie dziedziczne, ponieważ u około 60 % dotkniętych nią osób występowało wcześniej w rodzinie.

Kolejnym możliwym powodem jest mikroangiopatia, czyli schorzenia dotykające najmniejsze naczynia krwionośnie. U pacjentów dotkniętych lipodemią bardzo często obserwuje się duża kruchość naczyń. Tkanka tłuszczowa u tych osób wykazuje cechy przewlekłego stanu zapalnego połączonego z nadmiernym obumieraniem i przerostem komórek tłuszczowych. 

Lipodemia

Lipodemia jest jak samonapędzająca się spirala. Najczęściej początek leży w nieprawidłowej budowie i kumulacji tkanki tłuszczowej. Przewlekły stan zapalny adipocytów ( komórek tłuszczowych) doprowadza często do podrażniania zakończeń nerwowych i ich stanu zapalnego. Skutkuje to w późniejszych stadiach bólem przy dotyku lub ucisku. W wyniku rozrostu tkanki tłuszczowej dochodzi do wystąpienia obrzęku, czyli gromadzenia się wysokobiałkowego płynu w tkance podskórnej. Następnie uszkodzeniem układu limfatycznego i obrzękiem limfatycznym. Ten powoduje z kolei jeszcze większe gromadzenie się płynów, czyli obrzęków. Dochodzi do sytuacji, że jedna patologia zaczyna napędzać drugą.

Cechą charakterystyczną jest również poszerzanie żył układu powierzchownego. U pewnej grupy pacjentów żyły są tylko poszerzone, natomiast u innych widoczne jest już uszkodzenie zastawek- występuje niewydolność żylna. Niewydolność żylna również powoduje obrzęki. Wszystkie te składowe doprowadzają do uszkodzenia mikrokrążenia, co staje się powodem zmian skórnych oraz wystąpienia ran.

Diagnostyka i leczenie

W obrzęku tłuszczowym kluczowe wydaje się szybkie zdiagnozowanie choroby. Tylko wczesne wdrożenie profilaktyki oraz adekwatnego do stanu zaawansowania leczenia może spowolnić rozwój choroby. Prawidłowe postępowanie może całkowicie zahamować jej rozwój i spowodować, że patologia będzie nieodczuwalna dla dotkniętej nią pacjentki.

Pełna diagnostyka polega na interdyscyplinarnym podejściu do pacjentów. Konieczne jest zbadanie wszystkich elementów składowych schorzenia.

Do najważniejszych aspektów, o jakie trzeba zadbać u pacjentów dotkniętych tym problemem są 

  • Kontrola endokrynologiczna 
  • Kontrola internistyczna 
  • Kontrola flebologiczna 
  • Kontrola limfologiczna 
  • Kontrola diety i stylu życia 

Tylko współdziałanie interdyscyplinarnego zespołu specjalistów może dać pożądany skutek. 
W diagnostyce często konieczne jest wykonanie badań dodatkowych jak limfografia, testy obciążeniowe oraz badania rezonansu magnetycznego i tomografii komputerowej. Konieczne jest również wykonanie badania dopplerowskiego. Ciekawe informacje można uzyskać z nowatorskich metod diagnostycznych jak np. elastografia (badanie oceniające względną elastyczność tkanek).

Leczenie

W moim zespole staramy się wstępnie przedstawić pacjentowi możliwe ścieżki diagnostyczno terapeutyczne. Wyznajemy zasadę, że ciało pacjenta należy do niego i po pierwsze musi w pełni rozumieć problem, jaki go dotyka, a po drugie ma prawo współdecydować o formie leczenia.
 
W obecnym czasie uważa się, że jedyną terapią jest odsysanie tkanki tłuszczowej. W mojej ocenie dużym błędem jest stosowanie jedynie tej metody –liposukcji. Liposukcja, czyli odsysanie tkanki tłuszczowej jest oczywiście jedną z form leczenia, ale jest to ostateczność, konieczna do wykonania tylko u pewnej grupy osób.

W pierwszej kolejności należy zastosować inne, bardziej metody. Do metod, jakie stosuje w mojej praktyce należą 

  • Leczenie chorób towarzyszących nasilających schorzenie podstawowe 
  • Leczenie niewydolności żylnej 
  • Wyrównywanie zaburzeń elektrolitowych
  • Wyrównywanie zaburzeń hormonalnych
  • Terapia manualna 
  • Kompresjoterapia 
  • Leczenie farmakologiczne ukierunkowane na tkankę tłuszczową
  • Leczenie ukierunkowane na stan zapalny  

Jeżeli pacjent pierwotnie zdecydowany jest na liposukcję to i tak w jego wypadku konieczne jest wcześniejsze przygotowanie. Brak poprawnej diagnozy problemów współtowarzyszących może doprowadzić do braku efektu pozabiegowego lub wystąpienia powikłań.